Cesarstwa Bizantyjskie

0

Któż z nas na szkolnych lekcjach historii nie spotkał się z tym określeniem? Pewnie nikt, bo „Cesarstwo Bizantyjskie” swego czasu bardzo dużo znaczyło na mapie geograficznej. Warto od razu zaznaczyć, że pojęcie to odnosi się do określenia średniowiecznego cesarstwa rzymskiego, które miało swoją stolicę w Konstantynopolu. Istniało ono od IV wieku do dokładnie 29 maja 1453 roku, a zostało podbite przez Turków osmańskich.

Początki tego imperium datuje się już na III wiek. Wtedy to imperium rzymskie co jakiś czas było dzielone. Warto podkreślić, że finalnego podziału dokonał w 395 roku Teodozjusz I Wielki. W tym wielonarodowym państwie funkcjonowała rzymska administracja oraz prawo. Co ciekawe dominowała jednak kultura … grecka. Cesarstwo Bizantyjskie swoje najlepsze lata przeżywało za czasów panowania Justyniana I Wielkiego. Rządził on dokładnie w latach 527-565 i odnosił bardzo liczne sukcesy. Do takowych na pewno należy zaliczyć podbój północnej Afryki, Sycylii, Italii czy południowej Hiszpanii. Nie można nie wspomnieć, że to właśnie Justynian I Wielki poradził sobie z atakiem Persów i stłumił groźny bunt ludności. To właśnie za jego czasów nastąpiła też kodyfikacja prawa.

Jego następny nie byli już tak skuteczni i Cesarstwo Bizantyjskie miało coraz mniej terenów. Warto tutaj przytoczyć stratę większości Italii przez Longobardów (568 rok). Poza tym Słowianie poradzili sobie ze zdobyciem Półwyspu Bałkańskiego, a na rzecz Arabów przeszły Palestyna, Egipt oraz Syria. W 680 roku powstało państwo Bułgarskie, które było kolejnym zagrożeniem dla Konstantynopola. Kiedy do rządów doszła dynastia macedońska udało się odzyskać część wcześniej utraconych terenów, jak Półwysep Bałkański, Syria czy Armenia.

Trzeba wspomnieć, że ponowny rozkwit kultury tego wielonarodowego państwa nastąpił w IX i X wieku. Wtedy to Cesarstwo Bizantyjskie znowu rosło pod tym względem w siłę. Wówczas w literaturze oraz nauce dominowały zagadnienia związane z religią. Z czasem jednak wszystko zaczęło zmierzać ku upadkowi. W czasie trwania IV krucjaty krzyżowcy z zachodu zdobyli Konstantynopol i Cesarstwo Bizantyjskie znalazło się w poważnym zagrożeniu. Atakujący utworzyli wówczas Cesarstwo Łaciński – na obszarze wokół Konstantynopola – co było kolejnym sygnałem ostrzegawczym. Rycerze pochodzący z zachodu oraz oddziały z Wenecji podzielili między siebie znaczną część Grecji. W posiadaniu Bizantyńczyków pozostało jednak jeszcze kilka terenów. Na nich powstały zaś Cesarstwo Nicejskie, cesarstwo Trapezuntu i despotat Epiru.

Warto podkreślić datę 1261 rok. Wtedy to Michał VIII Paleolog – ówczesny cesarz nicejski – odzyskał Konstantynopol. Następnie przywrócił Cesarstwo Bizantyjskie, które jednak miało o wiele mniejsze terytorium. W 1300 roku Turcy osmańscy podbili praktycznie całą zachodnią Azję Mniejszą. 62 lata potem mieli już w swoim posiadaniu Adrianapol. Z kolei 29 maja 1453 roku Turcy osmańscy zdobyli to, na czym ich najbardziej zależało – Konstantynopol. Tym samym Cesarstwo Bizantyjskie definitywnie przestało istnieć.

Kim byli Wandalowie?

0

Osoby, które na co dzień bardzo interesują się historią na pewno nieraz słyszały to pojęcie. Wandalowie to grupa plemion wschodniogermańskich, którzy zasłynęli między innymi z tego, że potrafili mocno dać się we znaki Galijczykom. Kim byli, jak żyli i jakie mają związki z państwem polskim? Dlaczego obecnie pojęcie „wandalizm” ma tak duże zabarwienie pejoratywne? O tym postaramy się napisać w tym krótkim tekście charakteryzującym tych ludzi.

Warto na początek wiedzieć, że Wandalowie założyli swoje państwo dokładnie w 439 roku. Było to dokładnie po tym, kiedy zdobyli Kartaginę i udanie zakończyli ekspansję w północnej Afryce. Ich cała wędrówka rozpoczęła się jednak dużo wcześniej, bo w 375 roku. Wtedy to miał miejsce najazd Hunów, co zmusiło część Wandalów do zawarciu paktu z ludem Alanów. Wyprawa ta miała związek z Polską. Historycy dowodzą, że od III w. p.n.e Wandalowie przebywali na właśnie naszych ziemiach.

Ludność tego plemienia zwana Hasdingami już w 406 roku przekroczyła Ren i była na ziemiach cesarstwa rzymskiego. Trzy lata potem dotarli oni do Hiszpanii. Kluczowa jest też data 416 rok. Wtedy to Wandalowie zawali właśnie z Alanami unię personalną. Warto na pewno wspomnieć również o tym, że w 429 roku Wandalowie wkroczyli do Afryki Północnej, a dziesięć lat potem utworzyli swoje państwo Wandalów i Alanów. Obejmowało ono wyspy Morza Śródziemnego wraz z Sardynią i Korsyką oraz Mauretanię.

To nie spodobało się pewnym ludziom. Państwo tego plemienia przetrwało dokładnie sto lat. Przyczyniły się do tego osoby z Cesarstwa Bizantyjskiego, którzy w latach 533-534 weszli w konflikt zbrojny z Wandalami. Jak do tego doszło? Ekspansja terytorialna Wandali była całkowicie nie w smak Justynianowi, który był cesarzem bizantyjskim. Postanowił on sprytem pokonać swoich konkurentów. Podczas gdy Wandalowie byli zajęci tłumieniem buntu ludności na Sardynii, dowódca Belizariusz wraz ze swoimi oddziałami w liczbie piętnastu tysięcy wkroczył na ich tereny. Ostatecznie Wandalowie przegrali dwie bardzo ważne bitwy pod Kartaginą, co generalnie było początkiem końca.

Warto w tym miejscu wspomnieć o Gelimerze, który był w tamtym okresie królem tego plemienia. W tym czasie zamknął się on w twierdzy numidyjskiej, ale pokonał go głód i musiał się poddać. Oddziały cesarstwa bizantyjskiego przewiozły go do Konstantynopola. Ten następnie pogodził się z klęską i pozwolił, aby królestwo Wandalów było od teraz częścią cesarstwa.

Na koniec chcielibyśmy w szerszym stopniu odnieść się do związków tego plemienia z naszym państwem. Badania historyczne pokazują, że Wandalowie zamieszkiwali przez pewien okres tereny Górnego Śląska, Dolnego Śląska, Mazowsza oraz Małopolski. W związku z wspominanym już przez nas najazdem Hunów – w 375 roku – Wandalowie zaczęli opuszczać ziemie polskie. Nie można nie dodać, że dzisiaj to pojęcie kojarzy się negatywnie. Zaczęto tak jednak uważać dopiero w oświeceniu. Wtedy to historia upadku Rzymu została powiązana właśnie z Wandalami, którzy w 455 roku dokonali grabieży obecnej stolicy Włoch.